Parafia pw. św. Antoniego z Padwy w Szczecinie

Warszewo · od 1261 roku

Historia kościoła pw. św. Antoniego z Padwy w Szczecinie

Kościół stoi w centralnym i historycznym miejscu Warszewa, w układzie średniowiecznej zabudowy, na niewielkim wzniesieniu między ulicami Szczecińską i Poznańską. Parafia należy do największego ludnościowo dekanatu w mieście, Szczecin-Żelechowa.

1261

najstarsza wzmianka o kościele

1865

budowa obecnego, neogotyckiego kościoła

14.10.1945

poświęcenie kościoła

1948

utworzenie parafii

13.06

odpust parafialny

1261 – 1865

Od średniowiecza do neogotyku

Najstarsze świadectwo o warszewskim kościele znajdujemy w dokumencie księcia pomorskiego Barnima I z 1261 roku, który powołał kapitułę kolegiacką złożoną z dwunastu kanoników przy kościele św. Piotra i Pawła w Szczecinie. Nowo ustanowioną kapitułę władca uposażył kilkoma okolicznymi kościołami, w tym także kościołem na Warszewie.

W latach 1261–1289 kościół stanowił beneficjum kapituły kolegiackiej, a od 1289 roku — klasztoru cysterek w Szczecinie. Wspólnocie katolickiej służył przez blisko trzysta lat, do 1534 roku, czyli do wprowadzenia reformacji na Pomorzu Zachodnim.

Na przełomie XVII i XVIII wieku wspólnota ewangelicka wybudowała nowy, drewniany kościół w konstrukcji szachulcowej z wieżą. W 1864 roku zapadła decyzja o jego rozbiórce i budowie nowego.

Kościół w pierwotnej formie na dawnej pocztówce. Wieża miała wtedy cztery kondygnacje; najwyższą usunięto w 1934 roku.

Architektura

Neogotycki kościół z czerwonej cegły

Obecny kościół wzniesiono w 1865 roku w stylu neogotyckim z czerwonej cegły, na planie prostokąta, z wydzielonym od wschodu prezbiterium zakończonym wielobocznie oraz z wieżą od zachodu na planie kwadratu.

Wieża, pierwotnie czterokondygnacyjna, w 1934 roku została zmniejszona do trzech kondygnacji; najwyższa jest oktagonalna i zwieńczona spiczastym hełmem krytym blachą. Dach jest ceramiczny, dwuspadowy, a wejście znajduje się od zachodu. Ceglaną konstrukcję zdobi gotycki detal: fryz, portal, rozety i blendy.

Zaproszenie na uroczystość poświęcenia kościoła pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej, 14 października 1945 roku.

1945 – 1951

Powrót wspólnoty katolickiej

Podczas II wojny światowej budynek nie został zniszczony, ale wnętrze i wyposażenie zdewastowano i rozgrabiono. Po wojnie osiedlający się tu przesiedleńcy przystosowali kościół do liturgii katolickiej. Uroczyste poświęcenie odbyło się 14 października 1945 roku, a kościół dedykowano Matce Bożej Zwycięskiej.

1 sierpnia 1948 roku utworzono parafię rzymskokatolicką pw. św. Antoniego z Padwy i taki tytuł otrzymał także kościół. Pierwszym stałym duszpasterzem został ks. Marian Folcik. Dekret erygujący parafię wydał 18 maja 1951 roku administrator apostolski ks. inf. Tadeusz Załuczkowski; pierwszym proboszczem został ks. Franciszek Morawski.

Obraz św. Antoniego · Wilno 1935

Na wiele lat przed oficjalnym uznaniem przez Kościół w warszewskim kościele rozwijał się kult Miłosierdzia Bożego.

Wiąże się to z głównym obrazem św. Antoniego, namalowanym z woli bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie w 1935 roku. Tajemnicę odkryto przed kilku laty podczas prac konserwatorskich, 15 lutego — w dniu narodzin dla nieba bł. Michała. Znakiem Opatrzności jest też decyzja o budowie w parafii drugiego kościoła i centrum duszpasterskiego pw. św. Jana Pawła II, wielkiego apostoła Miłosierdzia Bożego.

XXI wiek

Odnowiony kościół

Do końca XX wieku kościół służył niewielkiej, liczącej do dwóch i pół tysiąca mieszkańców społeczności; w ostatnich latach liczba mieszkańców Warszewa wielokrotnie wzrosła. Na początku XXI wieku przeprowadzono gruntowny remont z reneogotyzacją: wymieniono tynki, odkryto trzy okna w prezbiterium, wymieniono posadzkę, ławki, konfesjonały i meble.

Ołtarz i ambona
z piaskowca, poświęcone 2 grudnia 2001 roku przez abp. Zygmunta Kamińskiego

Witraże i droga krzyżowa
polscy święci, dzieło artysty Wiktora Ostrzołka

Krzyż w łuku tęczowym
i renowacja dawnych obrazów — konserwator zabytków Tadeusz Makulec

Obrazy patronów
św. Antoniego i św. Jana Pawła II obok tabernakulum

Kalendarium warszewskiego kościoła

  1. 1261najstarsze świadectwo o kościele w dokumencie księcia Barnima I, który powołał kapitułę kolegiacką przy kościele św. Piotra i Pawła w Szczecinie
  2. 1261–1289beneficjum kapituły kolegiackiej w Szczecinie
  3. 1289–1534beneficjum klasztoru cysterek w Szczecinie
  4. 1535–1945kościół służy wspólnocie ewangelickiej
  5. XVII/XVIII w.nowy, drewniany kościół w konstrukcji szachulcowej
  6. 1864rozbiórka starego kościoła i rozpoczęcie budowy nowego
  7. 1865ukończenie obecnego kościoła w stylu neogotyckim z czerwonej cegły, ze strzelistą wieżą
  8. 1934usunięcie najwyższej kondygnacji wieży (stan obecny)
  9. 14.10.1945uroczyste poświęcenie i dedykacja kościoła Matce Bożej Zwycięskiej
  10. 1.08.1948utworzenie parafii pw. św. Antoniego z Padwy; pierwszy stały duszpasterz — ks. Marian Folcik
  11. 18.05.1951dekret erygujący parafię; proboszczem zostaje ks. Franciszek Morawski
  12. 2.12.2001abp Zygmunt Kamiński poświęca ołtarz z piaskowca i nowe wyposażenie liturgiczne
  13. 13.09.2015abp Andrzej Dzięga z okazji 150-lecia kościoła i 70-lecia powrotu duszpasterstwa katolickiego dopełnił…

Duszpasterze parafii na Warszewie

  • ks. Marian Folcikduszpasterz 1948–1949 · zm. 16 I 1976
  • ks. Franciszek Morawskiproboszcz 1949–1957 · zm. 17 III 2014
  • ks. Edward Korylproboszcz 1957–1958 · zm. 16 XI 1983
  • ks. Apolinary Spajerproboszcz 1958–1981 · zm. 2 IX 1981
  • ks. Edward Cegłaproboszcz 1981–1987 · zm. 19 IX 2009
  • ks. Zygmunt Wichrowskiproboszcz 1987–1995
  • ks. Grzegorz Wejmanadministrator 1995
  • ks. Ryszard Kamińskiproboszcz 1995–2000
  • ks. Dariusz Knapikproboszcz 2000–2009
  • ks. Wiesław Kruczyńskiproboszcz od 2009